Eylül 2000’de toplanan BM Genel Kurulu’nda 147 devlet ya da hühümet başkanı (ve toplam 189 üye ülke) “küresel düzeyde insan onuru, eşitlik ve esenlik ilkelerinin güçlendirilmesi için topluca taşıdıkları sorumluluğu” kabul ederek Binyıl Bildirgesi’ni ilan etmişlerdi.

Söz konusu ilkelerin hayata geçirilmesi için sekiz Binyıl Kalkınma Hedefi belirlenmiştir. Bu sekiz BKH her bir ülke için 2015 yılına kadar sürdürülebilir kalkınma ve yoksullukla mücadele alanında sağlanan ilerlemeyi ölçülebilir ve izlenebilir bir biçimde gösterecek şekilde geliştirilmiştir.

BİNYIL KALKINMA HEDEFLERİNİN GERÇEKLEŞTİRİLMESİNDE TÜRKİYE NE KADAR YOL ALDI ?

Türkiye’nin Binyıl Kalkına Hedefleri’nin bugüne kadar sağladığı ilerleme ülkenin 2005’te yayımlanan ilk Binyıl Kalkınma Hedefleri Raporu’nda açıklanmıştır. Rapora göre Türkiye hedeflerden bir bölümünü gerçekleştirmeye çok yaklaşmış hatta gerçekleştirmiş olmakla birlikte ilerleme sağlanması gereken kimi alanlar vardır; örneğin yoksulluk ve açlık (hedef 1), kadın-erkek eşitliği (hedef 3), çocuk ölümleri (hedef 4) ve anne ölümleri (hedef 5). Türkiye’nin BKH doğrultusunda sağladığı ilerlemenin ayrıntıları için burayı tıklayınız.

Binyıl Kalkınma Hedefleri’nin gerçekleştirilmesi için harcanan ulusal ve küresel çabalar, BM’nin küresel kalkınma kolu olarak UNDP tarafından eklemlenmekte ve koordine edilmektedir. BKH’nin 2015 yılına kadar gerçekleştirilmesi amacıyla küresel ölçekte sürdürülen kampanyanın ayrıntıları için burayı tıklayınız.

BİNYIL KALKINMA HEDEFLERİ

1. Aşırı yoksulluk ve açlığın ortadan kaldırılması

• Günde bir dolardan az bir parayla geçinmek zorunda bulunan nüfusun yarıyarıya azaltılması
• Açlık çeken nüfusun yarı yarıya azaltılması

• Tüm kız ve erkek çocukların ilköğretimlerini eksiksiz tamamlamaları

• İlköğretim ve orta öğretimde kız-erkek öğrenci dengesizliğinin tercihan 2005 yılına kadar ve her düzeyde giderilmesi

• Beş yaşından küçük çocuklar arasındaki ölüm oranının üçte iki azaltılması

• Anne ölüm oranının dörtte üç azaltılması

• HIV/AIDS’in yayılmasının durdurulması ve geri döndürülmeye başlanması
• Sıtma ve öteki önemli hastalıkların görülme sıklığının durdurulması ve geri döndürülmeye başlanması

• Sürdürülebilir kalkınma ilkelerinin ulusal politika ve proramlarla bütünleştirilmesi; çevresel kaynakları kaybının kazanıma dönüştürülmesi
• Sağlıklı içme suyuna sürdürülebilir biçimde ulaşamayan nüfusun yarı yarıya azaltılması
• 2020 yılına kadar en az 100 milyon gecekondu sakininin yaşamının önemli ölçüde iyileştirilmesi

• Kurallara bağlı, öngörülebilir ve ayrımcılıktan arınmış açık bir ticari ve mali sistem geliştirilmesi. Ulusal ve uluslararası düzeyde iyi yönetişim, kalkınma ve yoksullukla mücadele taahhüdü de buna dahildir
• En az gelişmiş ülkelerin özel ihtiyaçlarının ele alınması. Bu ülkelerin ihracatına gümrük vergisi ve kota bağışıklığı sağlanması; ağır borçlu yoksul ülkelere ödeme kolaylığı sağlanması; resmi iki taraflı borçların iptal edilmesi; ve yoksullukla mücadele eden ülkelere daha eliaçık resmi kalkınma yardımı yapılması
• Denize çıkışı olmayan gelişmekte olan ülkelerle gelişmekte olan ada devletçiklerinin özel ihtiyaçlarının ele alınması
• Borcun uzun vadede sürdürülebilir kılınmasına yönelik ulusal ve ulsulararası önlemler aracılığıyla gelişmekte olan ülkelerin borç sorununun kapsamlı biçimde ele alınması
• Gelişmekte olan ülkelerle işbirliği içinde, gençlik için düzgün ve üretken iş olanakları sağlanması
• İlaç şirketleri ile işbirliği içinde, gelişmekte olan ülkelerde zorunlu ilaçlara makul fiyatlarla ulaşılabilmesinin sağlanması
• Özel sektör ile işbirliği içinde, yeni teknolojilerin, özellikle enformasyon ve iletişim teknolojilerinin yararlarının yaygınlaştırılması

Ailelerine yardımcı olmak amacıyla çalışan Türk çocukları genellikle okuldan uzak kalıyorlar. (Fotoğraf : ILO Türkiye)

Anadolu platosunda çobanlık – UNDP çevresel kaygıların kalkınma politikaları ile bütünleştirilmesinde Türkiye’ye yardımcı olmaktadır. (Fotoğraf : UNDP/GEF Türkiye)